Keramiek is niet de vijand. Het is het mooiste materiaal in de meeste keukens.
Deze vergelijking wordt vaak geschreven alsof een van beide materialen moet verliezen. Dat hoeft niet. Keramiek en staal zijn bijna precies goed in tegenovergestelde dingen, en als je weet welke dat zijn, ligt de keuze voor de hand.
Waar keramiek wint — en daar gaan we niet tegenin
De oven. Keramiek kan erin. Staal kan helemaal niet in de magnetron, en hoewel het prima in de oven kan, is het geen ovenschaal.
De magnetron. Keramiek warmt eten opnieuw op. Met staal kan dat nooit. Als je bewaarbakje ook je schaal om eten in op te warmen moet zijn, is deze vergelijking hier al voorbij en heeft keramiek gewonnen.
De tafel. Een geglazuurde keramische schaal is een mooi object. Staal is een gebruiksvoorwerp dat er toevallig strak uitziet. We gaan niet beweren dat een spiegelende afwerking kan concurreren met een handgedraaide kom op een open plank, want dat is niet zo.
Erdoorheen kijken. Geen van beide is transparant, dus dit is gelijkspel en beide verliezen van glas.
Waar staal wint
De val. Dit is de belangrijkste. Keramiek kan afsplinteren en barsten, en zodra het beschadigd is, is het klaar — een gebarsten glazuurlaag is geen cosmetisch probleem, maar een plek waar water in het materiaal kan dringen. Staal krijgt deuken en gaat door. Een deuk is een esthetische gebeurtenis, geen functioneel probleem.
De tas. Keramische bewaarbakjes zijn zwaar en zijn niet gemaakt om met soep erin mee naar het werk te nemen. Staal is het materiaal voor alles wat onderweg is.
Het decennium. We geven tien jaar garantie op het staal, roest inbegrepen. Dat kunnen we doen omdat het typische falen van staal in feite cosmetisch is. Niemand geeft tien jaar garantie op keramiek, en dat komt niet doordat ze gierig zijn.
De kwestie van het glazuur
Dit is het punt dat nooit in dit soort vergelijkingen terechtkomt.
Keramiek zelf is inert. Het glazuur erop is een ander materiaal en het is gereguleerd — EU-richtlijn 84/500/EEG stelt wettelijke limieten aan de hoeveelheid lood en cadmium die een keramisch voorwerp voor voedselcontact mag afgeven, getest in azijnzuur. Limieten bestaan met een reden: sommige glazuren geven bepaalde stoffen af. De huidige limieten liggen, afhankelijk van het voorwerp, grofweg op 1,5–4 mg/l voor lood en 0,1–0,3 mg/l voor cadmium, en de EU bekijkt momenteel of deze verder moeten worden verlaagd, met nieuwe voorgestelde limieten voor aluminium, arseen, barium, kobalt, chroom en nikkel.
Keramiek van een echte fabrikant dat aan de voorschriften voldoet, is prima. Het is getest, er ligt een conformiteitsverklaring aan ten grondslag en we beweren niets anders. Maar het maakt wel het eerlijke punt duidelijk: glazuur is een materiaallijst die je niet kunt lezen. Je kunt het niet zien aan de buitenkant, en achter de ongemarkeerde kom van een vakantiebazaar ligt helemaal geen conformiteitsverklaring.
Bij staal zijn er twee materialen en we noemen ze allebei: roestvrij staal 304 en één siliconen afdichting van voedselkwaliteit. We beweren niet dat staal inert is — dat is het niet, en dat hebben we gezegd. We beweren dat je kunt weten wat het is.
Het milieu: hierover doen we geen uitspraak
Je zou verwachten dat we zeggen dat staal hier wint. Dat doen we niet.
Keramiek bakken kost veel energie. Staal wordt gewonnen en gesmolten, en de Nederlandse Consumentenbond stelde vast dat stalen flessen het slechtst uit de vergelijking kwamen van de materialen die ze onderzochten. Beide cijfers zijn reëel. Welk materiaal je het langst gebruikt, wint, en geen van beide materialen bepaalt die keuze — jij doet dat.
Dus welke?
Als het op een plank staat, in de oven gaat, wordt opgewarmd en nooit het huis verlaat: keramiek. Daar is het beter in, en het is mooier.
Als het in een tas gaat, valt, aan een bureau wordt geopend en in 2036 nog steeds goed moet sluiten: staal.
De meeste keukens willen een beetje van beide. Die van ons ook.
Als het om het tweede gaat, sluiten onze bewaarbakjes met een stalen deksel — geen plastic deksel — en kun je elk onderdeel zien dat met je eten in aanraking komt voordat je koopt.
Vervang het plastic.
Bewaar eten zonder twijfel.